Kariyerimize Bir “Es Vermek”

Yaşama dair her şeyi sanatla, sporla, doğa olayları ile açıklamak mümkün. Mesela “es vermek" müziğe ilişkin bir terim. Duraksamak, nefeslenmek anlamına geliyor. Ben piyano çalmaya otuz iki yaşında başladım. İş hayatına zorunlu olarak ara verdiğim bir dönemdi. Benimki iki senelik uzun bir “es” oldu. İş hayatımda 11 yılı tamamlamıştım. Kızım doğacaktı ve PEV’li (Pes Ekinovarus) sağ ayağın tedavi süreci benim hayatımın en büyük öğretisi olacaktı.  İşte kendi kendime kalmak, düşünmek ve dolu dizgin giden hayatımı sorgulamak için çok iyi bir fırsat çıkmıştı.

Koronavirüs vakasının Türkiye’de ilk kez görüldüğü günden bugüne yaklaşık 14 ay geçti. Birlikte yaşadığımız sevdiklerimiz için, ayrı olduğumuz yakınlarımız için, işimiz için endişelendik. Bol bol düşünecek zaman bulduk. Hep yapageldiğimiz sıradan şeylere dahi farklılık kattık. Olumsuz yanları ile beraber, krizler; büyük fırsatları da beraberinde getiriyor. Bu dönemi de maratona, yani; uzun mesafeli, sert tabanlı yollarda yapılan mukavemet koşusuna benzetiyorum. Biraz koştuk, biraz dinlendik, iş yaşantımız bir süre daha durağan ve sakindi. Bazılarımız bu dönemde istemli veya istemsiz çalışma hayatına ara verdik.

Peki kariyerimize bir ara vermek fikri nasıl geliyor? Kariyerimiz hep ileri doğru hareket edecekmiş gibi davranıyoruz, planlarımızı bu şekilde yapıyoruz. Oysa benim başıma gelen durum ya da bir anda patlayan bir salgın planları alt üst ediyor. Belki de tamamen hayatı yakalamak için ara vermek istiyoruz. İşin her şey demek olmadığını anlıyor ve yapmak istediğimiz başka şeyler olduğunun farkına varıyoruz.

Harvard Business Review’da yayınlanan bir makaleye göre çocuklu ve yüksek nitelikli kadınların yüzde 43’ü işlerinden ayrılıyor ya da ara veriyor. Yazıları; New York Times, Financial Times ve Wall Street Journal'da yayımlanan ve küresel yetenek yönetimi ile ilgilenen Sylvia Ann Hewlett On Ramps and Off Ramps kitabında oldukça çarpıcı araştırma sonuçlarına yer vermiş. Yüksek nitelikli kadınların yüzde 93’ü, iki yıl içinde işlerini geri dönmek istiyor ancak sadece yüzde 40’ı tam zamanlı işlerde çalışma fırsatı buluyor.

Ben kendi hikayeme geri dönmek istiyorum. Yüzde 40’ın içine girmeyi başarmış birisi olarak deneyimlerimi paylaşmayı önemsiyorum. İki yıl süren yoğun bir tedavinin ardından kızım yürümeye başladı. Psikolojik olarak çok yıpranmış, bir yandan da eski hayatıma dönüp dönemeyeceğim ile ilgili endişeler içindeyken o dönem çok yakın ilişkilerimin olduğu danışman arkadaşım, görüşme yaptığım bir pozisyon için uygun bulunduğumu ancak bağlı olacağım kişinin; “Çocukların birisi hastalanır iyileşir, sonra diğeri hastalanır, bu iki küçük çocuk durumu bize uymaz” yorumunu ilettiğinde üzülmüş ancak hak vermiştim. O sıralarda, Dünyada Young & Rubicam (Y&R) gibi firmaların var olduğundan haberim yoktu. (Küresel bir reklam ajansı olan Young & Rubicam (Y&R), reklamcılık kariyerlerini bırakan ve geri dönmek isteyen, birisinin bakımı nedeni ile işlerinden ayrılmak zorunda kalan kadınlara yardımcı olmak için kariyere yeniden başlatma programı olan “PowerOn”u hayata geçirdi.  Program 12 hafta sürüyor ve adaylar, becerilerini gözden geçirmek, sektördeki son gelişmelerden haberdar olmak ve kontakları ile yeniden ilişki geliştirmek için fırsat buluyorlar.)

Benim iş aradığım dönemde olduğu gibi, bugün de herhangi bir nedenle çalışma hayatına ara verdiyseniz geri dönüşünüz ile ilgili birçok ön yargıyı ve zorluğu göğüslemeniz gerekiyor. Kariyerim boyunca gördüğüm, bu alanda en iyi uygulamaya sadece bir şirkette rastladım. Oldukça yetenekli bir çalışanları dünya turu yapmak istemiş ve bu talebi kabul görmüştü. Uzunca bir süre ayrı kaldığı işine kaldığı yerden devam ettiğini öğrendiğimde çok şaşırmıştım. Hâlâ doğum sonrası ücretsiz izin konusunun dahi tartışıldığına şahit oluyoruz. Bu yüzden aksine ilişkin uygulamaları benimle paylaşırsanız memnuniyet duyarım.

Eğer kariyerinize herhangi bir nedenle ara vermeyi düşünüyorsanız;

• Gerçekten anlamlı bir nedenle ara verdiğinizden emin olun, bir değerler çizelgesi bu noktada çok işinize yarayacak.
• O zamana kadar oluşturduğunuz yaşam düzeninizin değişeceğini ve yeni şeyler öğrenmek için vakit ayırabilecek olmanız gibi olumlu yanların farkındalığı ile o zaman kadar sorumluluğunuz olmayan konuların da ilgi alanınıza gireceğini göz ardı etmeyin.
• Sizi finansal olarak idare edecek bir birikiminiz olmalı. Araştırmalar kadınların yüzde 50’sinin bireysel finansal özgürlüklerini sağlamak için işlerine geri dönmek istediklerini ortaya koyuyor.

Belirttiğimiz bu durumların tamamı, aniden işinizi kaybettiğiniz durumda da geçerli. Finansal olarak her zaman hazırlıklı olmak, yeni bir yaşam düzenine alışabilecek zihin modeli geliştirmek ve iş buluncaya kadar geçen zamanının tamamına değer katacak eylem planları işinizi kolaylaştıracaktır.

Kariyerinize ara verdiğiniz süreçte;

• İlgilendiğiniz sektörlere ilişkin trendleri takip etmeye devam edin. Şirket birleşmeleri, lider firmalardaki gelişmeler, kilit rollerde görev alan kişiler; tekrar dönmek istediğinizde işinize yarayacak bilgiler olacak.
• Gerek sosyal medyada gerekse toplumsal hayattın içinde olmaya özen gösterin. LinkedIn ve diğer sosyal platformları aktif olarak kullanın. Sektörel toplantılara katılın. İş hayatında aktif olmuyor olmanız sizin bu zamana kadar sahip olduğunuz deneyimlerin yok olduğu anlamına gelmiyor. Sadece rahat olun. Siz hâlâ donanımlı, deneyimli ve alanınızda bilgi sahibisiniz.
• Tanıdığınız herkesle bu dönemde daha da yakın ilişkiler kurun, unutmayın dönmek istediğinizde en etkili yol, sizi birilerinin tavsiye etmesi olacak. Benim dönüşüm ayrıldığım şirketimin genel müdürünün hakkımda yaptığı yorumlar sayesinde olmuştu.
• Alabileceğiniz tüm kitapları alın, hepsini okuyun. Okumak için bundan daha iyi bir fırsat olmayacaktır.
• Katılabildiğiniz kadar online eğitimlere katılın; bu programlar hem zaman hem de maliyet açısından çok avantajlı olacaktır.
• Alanınızla ilgili, gönüllük esaslı projelere katılın. Bu hem sosyalleşmenizi sağlayacak hem de yoğun geçen bir temponun ardından kendinizi boşlukta hissetmenizi engelleyecektir. Ben iki farklı kurumda gönüllü eğitmenlik yapmıştım. Değer yaratma hissinin o dönem ne kadar iyi geldiğini tarif edemem.
• Gerçekleştirmek istediğiniz şeyleri listeleyin ve yapabileceklerinizi gerçekleştirin, bu ihtiyaç duyduğunuz başarma duygusu demektir. Ben bu dönemde bir piyano edinmiş ve 32 yaşında çalmayı öğrenmek için ders almıştım.

Karar verdiniz, geri dönüyorsunuz;

• iRelaunch kurucusu, Carol Fishman Cohen’in “Returning To Work” YouTube söyleşisinde bahsettiği gibi; yeniden başlamaya hazır olduğunuzda, atacağınız en önemli adım, ne yapmak istediğinizi yeniden bulmaktır. İlgi alanlarınız değişmiş olabilir. Farklı yetenekler geliştirmiş olabilirsiniz.
• Özgeçmişinizi gözden geçirmek üzere, sosyal çevrenizden 3 kişi belirleyin. Bu kişiler sizin özgeçmişinizle ilgili yorumlar yapsın ve size geri bildirimlerde bulunsun ve bu yorumlara göre tekrar gerekli düzenlemeleri yapın.
• Eğer uzun süredir iş hayatından uzak kaldıysanız bazı şeylerden taviz vermek başlamanızı kolaylaştıracaktır. Ancak neden taviz vereceğinizi önceden planlamakta fayda var. Herkes iş hayatına geri dönerken en az bıraktığı pozisyondan ve bu pozisyonu yansıtan bir ücret ve yan hak paketi ile başlamayı arzular. Durum her zaman böyle olmayabilir. Neden taviz verebileceğinizi planlamak iş arama sürecinizi hızlandıracaktır.
• Öncelikle yakın çevreniz ile geri dönme planlarınızı paylaşın ve yardım isteyin, insanlardan yardım istemeye çekinmeyin, en doğru yöntem sizi tanıyanların sizi önermesidir.
• Görüşmeleriniz sırasında kariyerinize ara verme nedeniniz ile ilgili net olun. Benim kızıma bakmak için ara vermiş olmam, benim değerlerimle ilgili idi. Bunu ben biliyordum ve çok açık olan bir durumu anlatmak için çok konuşmam gerekmezdi. Bir anne olarak çocuğunuzla ilgilenmek istemeniz, yaşlı anne veya babanızla vakit geçirmeyi tercih etmeniz ya da hayatınızın bir döneminde farklı bir eğitim almak istemeniz kadar doğal bir şey olamaz.

Hepsinden önemlisi kendinize inanın. “Asla olmaz” dediklerimizi yapa geldiğimiz son 1,5 yıldır dünya bize ne denli potansiyelimiz olduğunu gösterdi. Sınırları zorlamak ve gerçek potansiyelimizin farkına varmak için, kendimizi bazen derin sulara bırakmak ve dibe vuruşu seyretmek gerekiyor. Ne kadar hızlı ve sert inersek çıkışımız da o denli güçlü oluyor. Evet iki çocuğumu büyütürken, toplantılarımı ertelediğim, işimden izin almak zorunda kaldığım ve bazen uzatmak zorunda kaldığım son teslim tarihlerim oldu. Ve o dönem çok sevdiğim bir dostumun söylediği gibi “Neye yatırım yaptıysam, ondan geri dönüş aldım.” Kızım yedi senedir bale yapıyor ve hiçbir kariyer fırsatı, ilk defa point’e çıktığı anın hazzını, gururunu ve mutluluğunu bana veremez.

Bu yüzden “değişim”, “yine yeniden” ve “asla, asla deme” benim hayat felsefem oldu.

Esra Ertekin Gülbay

Alıntı: https://hbrturkiye.com/blog/kariyerimize-bir-es-vermek